Geplaatst op: 23 maart 2026

Privacy-organisatie Bits of Freedom heeft afgedwongen dat Meta haar
gebruikers op Instagram en Facebook de mogelijkheid biedt om een tijdlijn
te kiezen die niet gebaseerd is op profilering en door een algoritme wordt
bepaald. Dat is een verplichting die volgt uit de Digital Services Act (DSA).

Het gerechtshof Amsterdam heeft in hoger beroep het vonnis van
de voorzieningenrechter bevestigd, waarin die vordering van Bits of Freedom was
toegewezen. Meta moet haar gebruikers een duidelijke keuze bieden tussen twee
tijdlijnen: de één is door Meta samengesteld, gebaseerd op het profiel dat van de
gebruiker is gemaakt, waarbij de feed is opgebouwd uit berichten die door een
algoritme zijn geselecteerd en gerangschikt. De andere is een tijdlijn met berichten van
de accounts die de gebruiker volgt, in chronologische volgorde. De door de gebruiker
gemaakte keuze moet ‘persistent’ zijn: de keuze moet behouden blijven ook als de
gebruiker de apps of website van Facebook of Instagram heeft afgesloten en daarna
weer heropent.

Bits of Freedom krijgt daarmee opnieuw gelijk: de door de kortgedingrechter
afgedwongen keuzevrijheid van gebruikers wordt structureel verankerd. Bits of
Freedom voerde deze procedure tegen Meta omdat de deelname aan het publieke debat
zonder deze keuze ernstig wordt belemmerd, zeker rond verkiezingen. In hoger beroep
betwistte Meta niet langer dat zij in strijd met de DSA handelde. Een dag voor de zitting
trok Meta haar inhoudelijke bezwaren in. Het debat verschoof daarmee naar
procedurele punten. Meta stelde dat Bits of Freedom geen spoedeisend belang meer
zou hebben. Meta wees erop dat er inmiddels wijzigingen waren doorgevoerd en dat de
verkiezingen voorbij waren. Het hof volgde die redenering niet. Net als de
kortgedingrechter heeft het hof geoordeeld dat de vorderingen van Bits of Freedom
naar hun aard spoedeisend zijn. Het gaat om de vrijheid van informatiegaring en
meningsvorming van gebruikers. Dat de zaak aanvankelijk in de aanloop naar de Tweede
Kamerverkiezingen speelde doet daar volgens het hof niet aan af. De
DSA-verplichtingen zijn immers niet tot verkiezingstijd beperkt. Voor gebruikers van
Facebook en Instagram moet dus een tijdlijn beschikbaar zijn die niet gebaseerd is op
het algoritme van Meta. Die tijdlijn moet eenvoudig en blijvend beschikbaar zijn.

Het hof geeft een belangrijk signaal af aan Meta door het maximum van de dwangsom te
verhogen. Per dag dat Meta het door de rechter opgelegde gebod niet nakomt, verbeurt
Meta een dwangsom van 100.000 euro. Het door de voorzieningenrechter vastgestelde
maximum van vijf miljoen euro vormt volgens het hof geen voldoende prikkel tot
nakoming. Daarbij weegt de financiële draagkracht van Meta mee en de duur
waarbinnen dat maximum kan worden bereikt. Het maximum wordt daarom door het
Hof verhoogd naar tien miljoen euro. Het Hof zag geen reden om, zoals Bits of Freedom
had bepleit, het maximum op honderd miljoen euro te stellen.